مشاوره خانواده

انسان سالم،بی مسئله نیست...

بدبینى و منفى نگرى:

بدبینى و منفى نگرى و سوء ظن یکى از رذایل اخلاقى و صفات روانى بد مى باشد و با اثر بدى که روى خود شخص و اطرافیانش مى گذارد، نه تنها از نظر اسلام گناه محسوب مى شود؛ بلکه زندگى را در کام انسان تلخ و غیر قابل تحمل مى کند.
 
ما در تعامل متقابل با دیگران هستیم؛ اگر خوب درباره آن ها فکر کنیم، آن ها نیز با ما خوب خواهند بود و اگر بد درباره آن ها گمان کنیم، آن ها نیز با ما بد خواهند بود. ما حتى حق نداریم درباره خداى مهربان، بدبین و منفى نگر باشیم و اگر غیر از آن باشد، هستى در برابر ما تیره و تار مى شود.
 
افراد بدبین و منفى نگر حتى با خود نیز مشکل دارند و به زمین و زمان بد و بیرا مى گویند: ((دنیا با انسان معامله متقابل مى کند، اگر بخندید به روى شما مى خندد و اگر چین بر ابرو اندازید، او هم مقابل شما، ابرو در هم مى کشد. اگر مهربان و صمیمى باشید، در اطراف خود مردمى را مى بینید که همه شما را دوست مى دارند و در گنجینه دلها را به روى تان باز مى کنند.))
 
نکاتى دیگر درباره بدبینى و منفى نگرى:
 
1ـ بدبینى، بد گمانى و منفى نگرى هم چون خوره بر جان انسان مى افتد و با مختل کردن سیستم روانى فرد او را به انواع بیمارى هاى روانى چون افسردگى و اضطراب مبتلا مى سازد. «افراد بدبین از همه چیز مى ترسند و از همه کسى وحشت دارند، و نگرانى جانکاهى دائماً بر روح آن ها مستولى است، نه مى توانند یار و مونسى غم خوار پیدا کنند و نه شریک و همکارى براى فعالیت هاى اجتماعى، و نه یار و یاورى براى روز درماندگى.»
 
2ـ این گونه افراد، چون داراى تفکر غلط و منفى هستند، ناگزیر در تعاملات اجتماعى و زناشویى از کلمات و الفاظ منفى، نادرست و زشت استفاده کرده و به طور ناصحیح و نابهنجار رفتار مى کنند؛ در نتیجه دوستى ها را به دشمنى ها تبدیل کرده و اطرافیانشان را از خود رنجانده و دور مى کنند. پس ریشه خیلى از صفات رذیله و بد مثل: غیبت کردن، مسخره کردن، تجسس کردن در زندگى دیگران، لقب زشت به دیگران دادن و.... در همین صفت سوء ظن مى باشد.
 
 
درمان بدبینى و منفى نگرى:
 
1ـ آگاهى از مشکل اخلاقى خود و قابل تغییر بودن آن؛ کسى که از ریشه مشکلات خود خبر ندارد و نمى داند که منفى نگر و بدبین است، اصلاً به درمان آن اقدام نمى کند. چنان چه واقعیت را بپذیریم که شخصیت ما سازمانى باز و گشوده است و امکان تغییر و تحول در آن وجود دارد؛ در این صورت است که در ریشه کن شدن صفات شخصیتى و اخلاقى خویش تلاش خواهیم کرد. پس بدانید که اگر اراده کنید مى توانید این مشکل خود را درمان کنید.
 
2ـ بالا بردن سطح شناخت و معرفت؛ به هر میزان که شناخت آدمى از موضوعات، کامل تر و عمیق تر شود، موجب ایجاد بینشى واقع بینانه و شفاف تر مى گردد. شناخت و معرفت خدا نیز موجب خوش بینى و حسن ظن به او خواهد شد.
 
3ـ تمایز بین «حادثه» و «تفسیر حادثه» با رویکرد ما به زندگى، محصول و برآیند تجربیات گذشته ماست، ولى این اشتباه است که تجربیات تلخ و منفى گذشته مان را به رویداد هاى جدید همیشه تعمیم دهیم. باید میان «حادثه» و «تفسیر حادثه» تفاوت قائل شد؛ مثلاً حادثه مشابهى را دو شخص به گونه متفاوتى تعبیر و تفسیر مى نمایند، یکى به لحاظ خوش بینى، برداشت مثبت و سازنده اى از مسأله دارد و دیگرى به حسب بدبینى، تلقى ناگوارى از همان واقعه دارد.
 
4ـ تزکیه نفس و پالایش فکر و ذهن؛ سیستم ذهنى فرد بدبین، به گونه اى است که خود را بد و گنهکار نمى بیند؛ بلکه دیگران را بد تحلیل مى کند. در حالى که مشکل در نفس سرکش و ذهن غلط اوست. بنابر این اگر انسان نسبت به خداوند و خلق او نظر خیر و نیک ندارد، به این علّت است که در خود فضیلتى نمى بیند؛ از چنین انسانى گمان خیرى انتظار نمى رود مگر خود را اصلاح نماید و سیستم ذهنى اش را تغییر دهد. قبل از این که به دیگران شک کند، به دید و فکر خود شک کند.
 
5ـ مقابله با آثار بدبینى؛ چنان که اشاره کردیم سوء ظن خود باعث بروز برخى از رذایل اخلاقى مى شود. پس اگر بتوانیم با خودسازى این صفات را از خود ریشه کن کنیم، به درمان بدبینى کمک خواهد کرد.
 
6ـ خوددارى از تجسّس و تحقیق؛ کمتر کسى پیدا مى شود که فکر منفى و گمان به سراغش نرود؛ اما مهم، مدیریت آن ها، نحوه برخورد و واکنش در مقابل آن است.
 
7ـ دورى از خودخواهى و تکبر؛ باید به خود تلقین کنیم که نه تنها دیگران بد نیستند، بلکه شاید روحیات عالى تر و برتر از ما نیز داشته باشند.
 
8ـ توقعات خود را از دیگران کاهش دهید؛ و رضایت از زندگى، خود و دیگران را تمرین کنید.
 
9ـ احتمال سازى و حمل بر صحت کردن اعمال و رفتار دیگران؛ از پیش داورى و زود قضاوت کردن بى حساب اجتناب کنید و رفتار و کردار آن ها را حمل بر نیکى کنید.
 
10ـ با تمرین و تلقین به خود، افکار منفى را از خود دور کنید و سعى کنید فکر هاى مثبت به ذهنتان خطور کند؛ با الفاظ روح بخش با خود نجوا کنید و تلاش کنید همیشه خوبى ها را ببینید، نه بدى ها را!
 
11ـ صبر و گذشت داشته باشید و از عیب ها و خطاهاى دیگران چشم پوشى کنید و آن ها را بپوشانید.
 
12ـ امیدها را در دلهایتان زنده نگه دارید، چرا که فقدان احساس امید و اعتماد، انسان را در تاریکى و وحشت بدبینى قرار مى دهد؛ سرمایه امید، نشاط و شادابى، رضایت از زندگى مثبت اندیشى و آرامش است.
 
13ـ از افراد منفى نگر و بدبین دورى کنید و با آن ها همنشین نباشید؛ چرا که خواهى ـ نخواهى ریشه بدبینى را در دلهایتان مى کارند؛ بلکه با افرادى که از شخصیت قوى و مطلوب و مثبت اندیشى برخوردارند، معاشرت کنید.
 
14ـ توکل به خدا داشته باشید؛ نیتتان را در هر کارى خالص و خدایى کنید؛ و در این راه با ذکر و دعا از خدا یارى بطلبید و بخوانید: معبودا! نومیدى یأس را به خوش گمانیم مسلّط نساز، و امیدم از زیبایى کرمت نَبُرّد!»
 
تذکر: بدبینى در موارد شدت آن از اختلافات روانى محسوب مى شود، که براى درمان به کار روان شناسى و روان درمانى نیاز است و باید به روان شناس بالینى مراجعه شود. اضطراب و افسردگى مى توانند منشا بسیارى از بدبینى ها باشند.

+   مشاوره خانواده ; ۸:۳۳ ‎ق.ظ ; ۱۳٩٠/٩/۱٦

design by macromediax ; Powered by PersianBlog.ir